The Beauty of the British Organ        Programma 2000       Zondag 15 Oktober

SALISBURY CATHEDRAL

Een blik vanuit de kloostergang
(Foto: Ed van Aken)
Een prachtig orgel staat daar in de kathedraal. Het is verwant met het orgel van Lincoln Cathedral, een instrument dat we vorig jaar hebben kunnen beluisteren.

TOELICHTING  (copyright: Gerco Schaap)
De Cathedral Church of the Blessed Virgin Mary domineert de stad Salisbury. Haar spitse toren van 123 meter - de hoogste in Engeland - is overal vandaan goed te zien. Met de bouw van de kathedraal werd in 1220 begonnen. Toen het schip, het koor en de dwarsbeuken in 1258 waren voltooid, werd de kathedraal gewijd. Direct daarna werd de westzijde erbij gebouwd en voltooid in 1265. De kloostergangen, gebouwd tussen 1263 en 1270, waren de eerste in een Engelse kathedraal. Zij moesten voor een verbinding zorgen tussen de kathedraal en het Chapter House (kapittelhuis).
De buitenkant van de kathedraal is in Early English style. Het gebouw is 144 m lang. De spits werd pas toegevoegd tussen 1285 en 1310. De kathedraal werd gebouwd met Portland-kalksteen uit de groeven van Chilmark, 15 km ten westen van Salisbury. Dit is een witte steen, die, aan de lucht blootgesteld, lichtgrijs wordt. De pilaren zijn gemaakt van donker marmer uit een groeve op het eiland Purbeck.
Het huidige orgel van Salisbury Cathedral kent verschillende voorgangers. Befaamd was het orgel van Renatus Harris uit 1710, het eerste orgel in Engeland met vier manualen. 
In 1792 bouwde Samuel Green een nieuw orgel, dat in 1876 op zijn beurt werd vervangen door een nieuw orgel van Henry 'Father' Willis. Het was een gift van Miss Chafyn Grove, en het werd op 17 en 18 juni 1877 beproeft door respectievelijk Sir F.A.G. Ouseley, Professor of Music te Oxford, en Dr. J. Stainer, organist van St. Paul's Cathedral in Londen. Sir Ouseley was zeer lovend in zijn beoordeling, die hij aan de vaste organist Richardson schreef.- "I honestly believe you have the finest church organ in the world - certainly, the best in England, and I heartily congratulate you on the same ". Dr. Stainer was zelfs van mening dat het orgel van Salisbury beter was dan dat in St. Paul's.

Pas in 1934 vond men het nodig een nieuwe speeltafel te installeren en de tractuur elektro- pneumatisch te maken. De vaste organist in die tijd, Sir Walter Alcock, zag erop toe dat er bij de restauratie geen wijzigingen in de intonatie plaatsvonden. In 1969 werd het orgel grondig schoongemaakt en werden er nieuwe windladen vervaardigd voor het manuaalpijpwerk. De tractuur werd waar nodig vernieuwd. Op een paar verplaatsingen na bleef het pijpwerk wederom ongeschonden. Ook bij werkzaamheden in 1978 en 1993 bleef het orgel in klank onaangetast. Daarom geldt het als een der best bewaarde Father Willis-orgels van Engeland.
Gezicht in het Choir met aan weerszijden de orgelkassen.

 
DISPOSITIE
Choir Organ
Lieblich Gedackt 16' 
Open Diapason     8' 
Flûte Harmonique  8' 
Lieblich Gedackt  8' 
Salicional        8' 
Gemshorn          4' 
Flute Harmonique  4' 
Lieblich Gedackt  4' 
Nazard (1934) 2 2/3' 
Flageolet         2' 
Tierce (1934) 1 1/3' 
Trumpet (1934)    8' 
 Tremolo		 Great Organ 
Double Open Diapason 16' 
Open Diapason No. 1   8' 
Open Diapason No. 2   8'
Claribel Flute        8' 
Stopped Diapason      8' 
Principal No.1        8' 
Principal No.2 (1934) 8' 
Flûte Couverte        4' Twelfth           2 2/3' Fifteenth             2' Mixture              IV
Trombone             16' Trumpet               8' Clarion               4' 		 Swell Organ
Contra Gamba     16' 
Open Diapason     8' 
Lieblich Gedackt  8' 
Viola di Gamba    8' 
Vox Angelica      8' 
Octave            4' 
Flûte Harmonique  4' 
Super Octave      2' 
Mixture         III
Vox Humana        8' 
Hautboy           8' 
Contra Fagotto   16' 
Trompette         8' 
Clarion           4'
 Tremolo
Solo Organ
Violoncello (1934)       8'
Cello Celestes (1934) tc 8' 
Flûte Harmonique         8'
Flûte Harmonique         4' 
Cor Anglais             16' Clarinet                 8'
Orchestral Oboe          8' Tuba                     8'
Tuba Clarion             4'
 Tremolo (1934)		 Pedal Organ 
Double Open Diapason 32' 
Open Bass (wood)     16'
Open Diapason no. 1  16'
Open Diapason no. 2  16'
Violone              16'
Bourdon              16'
Lieblich Gedackt     16'
Octave                8
Viola (1934)          8'
Flute (stopped wood)  8'
Octave Viola (1934)   4'
Octave Flute          4'
Mixture              IV
Contra Posaune       32' 
Ophicleide           16'
Clarion               8'


De cover van een in de kathedraal verkrijgbaar boekje laat duidelijk de plaats van het orgel in de kerk zien.

laatste bewerking : 10-01-2001